Gas besparen begint niet bij een nieuwe ketel, maar bij de instellingen van de ketel die je al hebt. Aan de meeste toestellen is na de installatie nooit meer iets veranderd, terwijl er standaard instellingen op staan die op comfort zijn afgesteld en niet op verbruik.
Hieronder acht dingen die je kunt aanpassen, van iets wat je vanavond zelf doet tot een ingreep waar een monteur voor langskomt. We beginnen met de aanpassing die het meeste oplevert.
Dit is de grootste knop die de meeste mensen nooit aanraken. Je ketel stookt het water op naar een ingestelde aanvoertemperatuur, en die staat vaak nog fabrieksmatig op 80 graden.
Een HR-ketel haalt zijn hoge rendement uit condensatie: hij wint warmte terug uit de rookgassen door ze af te koelen. Dat lukt alleen als het water dat terugkomt uit je radiatoren koel genoeg is. Stook je op 80 graden, dan komt het water te warm terug en condenseert je ketel nauwelijks. Je hebt dan een HR-ketel die zich als een gewone ketel gedraagt.
Zet de aanvoertemperatuur op 60 graden of lager en je toestel gaat wél condenseren.
Bij de meeste ketels vind je het onder de aanvoertemperatuur of cv-temperatuur in het menu op het display. Verwar het niet met de warmwatertemperatuur van je kraan; dat is een andere instelling. Kom je er niet uit, dan is dit een van de dingen die wij tijdens een onderhoudsbeurt standaard voor je nalopen.
In een slecht geïsoleerd huis met kleine radiatoren wordt het op een vriesdag niet warm genoeg. Zak dan stapsgewijs: probeer eerst 70, en volgende winter 65. Je merkt vanzelf waar de grens ligt. Grotere radiatoren of vloerverwarming verlagen die grens verder.
Een weersafhankelijke regeling meet de buitentemperatuur en past de aanvoertemperatuur daar automatisch op aan. Bij vijftien graden buiten hoeft je water niet op zeventig graden; bij min vijf wel.
Het effect is dat je ketel bijna het hele stookseizoen op een lagere temperatuur draait dan wanneer je één vaste waarde instelt, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Er komt een buitenvoeler aan de noordgevel en de ketel doet de rest. Voor woningen met een ruime radiatorcapaciteit is dit de meest onderschatte ingreep die er is.
Een gewone aan-uitthermostaat wacht tot het te koud wordt en zet de ketel dan vol aan. Een modulerende thermostaat kan al warmte geven vóórdat het te koud wordt, en houdt de temperatuur daarmee veel stabieler.
Belangrijker nog: als er minder warmte nodig is, stookt hij je radiatoren niet op tot 80 maar tot 50 graden. Dat is precies het regime waarin je toestel het zuinigst draait. Je merkt het ook aan de slijtage: een ketel die lang en rustig doorloopt gaat langer mee dan een die de hele dag aan- en uitschakelt.
Luchtbellen in de leidingen hinderen de waterstroom in de radiator, waardoor de verwarming niet goed opwarmt en er meer gas nodig is voor hetzelfde resultaat. Een radiator die bovenaan koud blijft terwijl hij onderin warm is, bevat vrijwel zeker lucht.
Heb je hulp nodig bij het ontluchten?
Zet de thermostaat een half uur laag zodat de pomp stilstaat en het water tot rust komt. Begin bij de radiator die het dichtst bij de ketel zit en werk naar de verste toe. Houd een bakje onder het ontluchtingsventiel, draai open tot je water in plaats van lucht hoort, en draai weer dicht. Controleer daarna je waterdruk, want die zakt door het ontluchten.
Doe dit aan het begin van elk stookseizoen. Het kost tien minuten voor een heel huis.
Te lage druk zorgt ervoor dat het water niet overal komt, waardoor je ketel harder moet werken voor kamers die toch niet warm worden. De meeste toestellen willen tussen de anderhalve en twee bar in koude toestand.
Zakt de druk elke paar weken weg, vul dan niet eindeloos bij maar laat het nakijken. Dat is geen instelling meer maar een lek, en dat wordt duurder naarmate je er langer mee doorloopt.
Veel ketels staan standaard op comfortstand. Het toestel houdt dan continu een hoeveelheid water warm, zodat er direct warm water uit de kraan komt. Handig, maar je stookt de hele dag door voor water dat je misschien twee keer gebruikt.
In de ecostand wordt er pas verwarmd als je de kraan opendraait. Je wacht een paar tellen langer op warm water en bespaart daar het hele jaar gas mee. Douche je met meerdere mensen kort achter elkaar, dan is comfortstand te verdedigen; voor een huishouden dat verspreid over de dag doucht is eco vrijwel altijd de betere keuze.
Dit is de enige tip in dit rijtje waar een monteur voor moet langskomen, en tegelijk de tip met de hardste cijfers eronder.
In elk cv-systeem ontstaat na verloop van tijd magnetiet: fijn zwart metaalslib dat vrijkomt door corrosie aan de binnenkant van radiatoren en leidingen. Dat slib remt de doorstroming, zet zich vast in de warmtewisselaar en slijt de pomp van binnenuit. Het gevolg is dat je toestel meer gas nodig heeft voor dezelfde warmte, en eerder stukgaat.
Een vuilafscheider vangt dat slib magnetisch af voordat het je ketel bereikt. Een luchtafscheider haalt tegelijk de opgeloste lucht uit het water, zodat je radiatoren niet steeds opnieuw dichtslibben met luchtbellen.
Uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat de combinatie van een SpiroTrap MB3 vuilafscheider en een SpiroVent RV2 luchtafscheider een besparing van tot wel 13 procent op je gasverbruik oplevert. Wij plaatsen ze allebei; je vindt de mogelijkheden bij onze overige diensten.
Alle bovenstaande punten halen het maximale uit de ketel die je hebt. Zit je toestel richting de vijftien jaar, dan loop je tegen de grenzen daarvan aan: het rendement is dan gezakt en met afstellen krijg je dat niet meer terug.
Hoe je bepaalt of dat punt bereikt is, lees je in ons artikel over de levensduur van een cv-ketel. Ben je al zover, dan helpt ons artikel over een nieuwe cv-ketel kopen je bij de keuze voor het juiste vermogen.
Eerlijk antwoord: dat hangt te veel van je woning af om er één percentage op te plakken. Wat we wel kunnen zeggen, is waar de winst zit.
De grootste stap is bijna altijd de aanvoertemperatuur, omdat je daarmee bepaalt of je ketel überhaupt condenseert. Daarna komt de vuilafscheider met zijn tot dertien procent. De ecostand en het ontluchten zijn kleinere stappen, maar ze kosten je niets. En een weersafhankelijke regeling werkt elke dag van het stookseizoen door, ook als je er zelf niet aan denkt.
Wil je weten wat jouw toestel per uur verstookt, kijk dan op het typeplaatje naar het nominale vermogen. Een ketel van 24 kW verbruikt op vol vermogen ruwweg twee en een halve kubieke meter gas per uur, maar juist het punt van dit artikel is dat hij zelden op vol vermogen hoeft te draaien.
Ja, want een HR-ketel condenseert pas als het retourwater koel genoeg terugkomt. Op 80 graden gebeurt dat nauwelijks en gebruik je het rendement niet waar je voor betaald hebt.
De aanvoertemperatuur, de waterdruk en de warmwaterstand horen bij ons standaard bij de onderhoudsbeurt. Wil je er een vuilafscheider bij, of twijfel je of een weersafhankelijke regeling in jouw woning iets oplevert? Bel 085 4001888, doordeweeks van 09:00 tot 17:00, of neem contact op via WhatsApp.